Bộ Khoa học và Công nghệ thúc đẩy phát triển hệ sinh thái AI mở - Kiến tạo chủ quyền số quốc gia

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại Diễn đàn (Ảnh: Bộ KH&CN)

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, công nghệ số đang thâm nhập vào mọi lĩnh vực của đời sống, trở thành “không khí thở” của con người hiện đại, và vì thế “phải rẻ như không khí”. Theo Bộ trưởng, con đường để đạt được điều đó chính là phát triển công nghệ mở - không chỉ là mã nguồn mở, mà còn là kiến trúc và chuẩn mở, gắn liền với văn hóa mở. “Khi mọi người cùng đóng góp và chia sẻ, công nghệ sẽ được phổ cập đến toàn dân, và chi phí trên mỗi người dùng sẽ ngày càng giảm” ông nói.

Ông cho rằng, công nghệ số ngày nay đã trở thành nền tảng của toàn bộ đời sống kinh tế - xã hội. Cuộc di chuyển vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại là cuộc di chuyển từ thế giới thực vào thế giới ảo, và để quá trình ấy diễn ra thành công, yếu tố then chốt là niềm tin số. “Các quốc gia chỉ có thể có niềm tin số khi công nghệ họ sử dụng là công nghệ mở” Bộ trưởng nhấn mạnh. Công nghệ mở là điều kiện để các quốc gia có thể làm chủ công nghệ, không phụ thuộc vào những “hộp đen” do nước khác sản xuất, đồng thời bảo đảm an ninh, chủ quyền số trong các hạ tầng trọng yếu.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn (Ảnh: Bộ KH&CN)

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, sự sáng tạo vĩ đại nhất là sự sáng tạo của toàn dân, và chỉ khi công nghệ là mở thì sức sáng tạo đó mới được khai phóng. “Không ai hiểu bài toán của mình hơn chính mình, và cũng không ai giải được bài toán của mình tốt hơn chính mình. Mỗi người, mỗi doanh nghiệp, mỗi địa phương đều có thể đứng trên vai nhau để phát triển và tạo ra mặt bằng mới cao hơn” ông nói.

Theo Bộ trưởng, Việt Nam là quốc gia đi sau nhưng hoàn toàn có thể đi trước nếu biết tận dụng tri thức nhân loại thông qua công nghệ mở. “Việc lựa chọn phát triển công nghệ mở, phát triển phần mềm nguồn mở, mở dữ liệu để cộng đồng cùng sáng tạo giá trị mới chính là định hướng chiến lược của chúng ta. Việt Nam sẽ phát triển thành quốc gia công nghệ - vừa thừa hưởng, vừa đóng góp cho tri thức nhân loại” Bộ trưởng khẳng định.

Đề cập đến chủ đề của Diễn đàn năm nay, ông cho rằng “AI với công nghệ mở và mã nguồn mở” là chiến lược để Việt Nam bứt phá, biến người dùng thành người tạo ra công nghệ, và cũng là cách để AI được an toàn hơn. Dẫn lại nhận định của Elon Musk: “Nếu AI mạnh nằm trong tay vài công ty thì đó là rủi ro lớn nhất cho tương lai con người” Bộ trưởng nhấn mạnh rằng AI càng mạnh, càng cần cộng đồng giám sát. Mở là điều kiện để bảo vệ con người, để thúc đẩy sáng tạo, để nuôi dưỡng hệ sinh thái doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và khởi nghiệp sáng tạo.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, “mở” là con đường để tăng tốc đổi mới, rút ngắn khoảng cách công nghệ, hướng tới tự chủ và xây dựng trí tuệ nhân tạo có chủ quyền. Mã nguồn mở giúp các quốc gia làm chủ lõi công nghệ, tránh phụ thuộc vào nền tảng của người khác, đồng thời bảo đảm tính an toàn, minh bạch và giảm rủi ro lạm quyền. Tuy nhiên, “mở” cũng đòi hỏi kỷ luật, tiêu chuẩn và trách nhiệm.

Theo Bộ trưởng, Nhà nước sẽ đóng vai trò dẫn dắt tiến trình này bằng việc sử dụng mã nguồn mở cho Chính phủ số, xây dựng trung tâm siêu tính toán và trung tâm dữ liệu mở AI quốc gia, cũng như đặt hàng các bài toán AI mở để cộng đồng cùng tham gia giải quyết. “Vietnam Open Summit là cam kết, là chiến lược và cũng là chương trình hành động của Việt Nam - mở để phát triển, để làm chủ công nghệ, để Make in Vietnam” ông khẳng định.

Kết thúc Diễn đàn, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng gửi thông điệp mạnh mẽ: “Mỗi cơ quan, doanh nghiệp hãy nhận lấy cho mình một công việc và cam kết hành động. Cơ quan nhà nước hãy xây dựng chính sách, doanh nghiệp hãy phát triển nền tảng, các cơ sở đào tạo hãy nuôi dưỡng cộng đồng mở. Năm 1945, Bác Hồ nói ‘Không có gì quý hơn độc lập tự do’, năm 2025 chúng ta nói ‘Không có gì quan trọng hơn chủ quyền số’”.

Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số phát biểu tại Diễn đàn (Ảnh: Bộ KH&CN)

Diễn đàn Công nghệ mở Việt Nam 2025 khép lại với tinh thần đổi mới, sáng tạo và mở cửa tri thức, khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc phát triển hệ sinh thái công nghệ mở - nền tảng cho một quốc gia số độc lập, tự chủ và hùng cường trong tương lai.