Dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo: Khẳng định nguyên tắc lấy con người làm trung tâm

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình dự án Luật Trí tuệ nhân tạo.

Theo Bộ trưởng, dự thảo Luật gồm 8 chương, 36 điều, được xây dựng theo hướng “luật khung”, ngắn gọn nhưng linh hoạt. Luật đặt con người ở vị trí trung tâm; khẳng định nguyên tắc AI phục vụ con người, con người giám sát AI trong các quyết định trọng yếu. Dự thảo cũng quy định trách nhiệm pháp lý của nhà phát triển, nhà cung cấp, đơn vị triển khai và người sử dụng; yêu cầu bảo đảm minh bạch, trách nhiệm và an toàn trong toàn bộ vòng đời hệ thống AI.

Luật dành trọng tâm cho phát triển hạ tầng AI quốc gia, mô hình ngôn ngữ tiếng Việt – tiếng dân tộc thiểu số, ưu tiên ứng dụng AI trong dịch vụ công, hỗ trợ startup thông qua sandbox, ưu đãi thuế và cơ chế khuyến khích thương mại hóa sản phẩm AI.

Trong phiên thảo luận, các đại biểu Quốc hội tập trung góp ý về cơ chế quản lý rủi ro, thử nghiệm có kiểm soát, trách nhiệm pháp lý và bảo vệ quyền lợi người dùng. Nhiều ý kiến đề nghị làm rõ phạm vi sandbox, mức miễn – giảm nghĩa vụ tuân thủ trong thời gian thử nghiệm, cũng như bổ sung quy định về trách nhiệm đối với các sự cố kỹ thuật do tính bất định của thuật toán.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan nhấn mạnh, đây là đạo luật “mở đường” quan trọng, tạo nền tảng phát triển AI trong nhiều thập kỷ tới. Luật phải đặt con người ở vị trí trung tâm, hướng tới sử dụng AI vì lợi ích cộng đồng, hạn chế rủi ro, bảo vệ nhóm yếu thế và bảo đảm an ninh, an toàn xã hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ và các cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ ý kiến đại biểu, hoàn thiện dự thảo theo hướng đồng bộ với hệ thống pháp luật, chỉ quy định những nguyên tắc thuộc thẩm quyền Quốc hội và giao Chính phủ chi tiết hóa để bảo đảm quản lý linh hoạt, hiệu quả.