KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ VÀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO, ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH HƯNG YÊN

Nhận thức rõ vị trí, vai trò của khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với sự phát triển toàn diện đất nước, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng khẳng định: “Tiếp tục thực hiện nhất quán chủ trương khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế” 1.

Kế thừa và phát huy truyền thống quê hương Hưng Yên văn hiến, cách mạng, anh hùng và thành tựu của hơn 24 năm tái lập tỉnh, trong những năm qua, tỉnh Hưng Yên đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế - xã hội. Những thành tựu đó có sự đóng góp quan trọng của ngành Khoa học và Công nghệ trong việc tham gia giải quyết những vấn đề của tỉnh như: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, tăng hiệu quả kinh tế; đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng; phát triển công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hàng hóa; xây dựng nông thôn mới… Với tầm nhìn và chiến lược phát triển trong giai đoạn mới, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KH,CN&ĐMST) sẽ trở thành động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Trong hoạt động của mình, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) luôn đổi mới, đồng hành cùng các cấp, các ngành và địa phương, bám sát thực tiễn, đóng góp ngày càng thiết thực hơn đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Từ năm 2015 đến nay, Sở KH&CN đã tham mưu Tỉnh ủy ban hành 1 chương trình hành động, HĐND tỉnh ban hành 1 nghị quyết và UBND tỉnh ban hành 7 văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực khoa học và công nghệ. Hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo có trọng tâm, trọng điểm, bám sát các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ. Sở KH&CN chú trọng công tác nghiên cứu, ứng dụng công nghệ cao trong chế biến để tăng năng suất, chất lượng các sản phẩm thế mạnh, chủ lực của tỉnh. Trong hơn 5 năm qua, Sở KH&CN đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức triển khai thực hiện 200 đề tài, dự án, nhiệm vụ KH&CN;nhiều giống cây trồng, vật nuôi có năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cao được đưa vào sản xuất, góp phần đa dạng hóa cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi trong sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh đó, ngành KH&CN đã đẩy mạnh hoạt động đổi mới sáng tạo, tạo lập, đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ và phát triển thương hiệu cho các sản phẩm chủ lực, đặc thù của tỉnh. Đến nay, đã có 30 sản phẩm chủ lực, đặc thù của tỉnh được đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ. Sở đã hỗ trợ xây dựng 14 mô hình khởi nghiệp cho thanh niên, phụ nữ; tham mưu Hội đồng sáng kiến tỉnh công nhận 123 sáng kiến cấp tỉnh.

Tiếp nối sự thành công trong phát triển mạnh mẽ KH, CN&ĐMST, Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030 tiếp tục chủ trương: Phát triển mạnh mẽ KH, CN&ĐMST và chuyển đổi số để tạo bứt phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh. Có thể chế, cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng, chuyển giao công nghệ; nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ một số công nghệ mới, hình thành năng lực sản xuất mới có tính tự chủ và khả năng thích ứng, chống chịu của nền kinh tế, lấy doanh nghiệp làm trung tâm nghiên cứu phát triển, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, ứng dụng công nghệ số. Phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX đề ra trong định hướng phát triển KH&CN trong nhiệm kỳ 2020 - 2025 là: Chú trọng đột phá về cơ sở hạ tầng, trọng tâm là giao thông, đổi mới sáng tạo, tăng cường ứng dụng KH&CN, nhất là những thành tựu của cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư; ưu tiên phát triển một số ngành, lĩnh vực có thế mạnh; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, khơi dậy khát vọng và khai thác tiềm năng, tạo động lực mới cho phát triển. Để cụ thể hóa những chủ trương này, trong những năm tới, Sở KH&CN phải luôn nỗ lực phấn đấu, đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ. Thành tựu về KH, CN&ĐMST đạt được những năm qua đã khẳng định sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh trong phát triển KH, CN&ĐMST và là kết quả nỗ lực phấn đấu của toàn thể cán bộ Sở KH&CN, sự phối hợp của toàn hệ thống chính trị với sự tham gia của các cấp, các ngành, địa phương, doanh nghiệp.

Để hoàn thành tốt các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển KH, CN&ĐMST và chuyển đổi số đã được nêu trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030 và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020-2025, trong thời gian tới, ngành KH&CN Hưng Yên sẽ tập trung làm tốt các công việc sau: Thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động đổi mới sáng tạo để KH&CN phục vụ trực tiếp phát triển kinh tế - xã hội, qua đó tạo bứt phá nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, góp phần đổi mới mô hình tăng trưởng, trong đó lấy doanh nghiệp làm trung tâm nghiên cứu phát triển, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, ứng dụng công nghệ số; tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ tư nhân và doanh nghiệp đầu tư cho KH,CN&ĐMST, chủ động đầu tư nghiên cứu, ứng dụng KH&CN vào hoạt động sản xuất, kinh doanh; tham mưu cơ cấu nhiệm vụ KH&CN theo hướng phục vụ thiết thực các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh; nâng cao năng lực ứng dụng các thành tựu KH&CN tiên tiến trong nước và thế giới để phát triển sản phẩm chủ lực có tính cạnh tranh cao của tỉnh; thúc đẩy phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; phát triển mô hình kinh doanh mới, kinh tế số, xã hội số; nâng cao năng lực đổi mới, hấp thụ và làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh; tiếp tục thúc đẩy phát triển thị trường KH&CN gắn với xây dựng cơ sở dữ liệu về KH&CN của tỉnh, liên thông với thị trường hàng hóa, dịch vụ, thị trường lao động và thị trường vốn; tập trung đầu tư cho hoạt động chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới vào sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ phát triển doanh nghiệp KH&CN, thương mại hóa và chuyển giao kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ cho các tổ chức, cá nhân; tăng cường các hoạt động liên kết, nghiên cứu triển khai, chuyển giao công nghệ và hợp tác giữa nhà quản lý, nhà doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà nông trong phát triển nông nghiệp. Tăng cường xây dựng cơ sở hạ tầng, đầu tư tiềm lực cho các tổ chức KH&CN, doanh nghiệp KH&CN để hình thành các khu nghiên cứu, sản xuất thực nghiệm ứng dụng công nghệ cao của tỉnh. Đẩy mạnh hoạt động tư vấn, khuyến khích, hỗ trợ các cá nhân, tập thể trên địa bàn tỉnh xây dựng và đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa, nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm có thế mạnh, được chứng nhận OCOP để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường.

Để KH, CN&ĐMST và chuyển đổi số thật sự là lực lượng sản xuất trực tiếp, là động lực nâng cao năng suất lao động, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội thì không chỉ đòi hỏi sự nỗ lực của ngành KH&CN mà còn cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị với sự chung tay, góp sức của tất cả các cấp, ngành, địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội trong ứng dụng, phát triển KH, CN&ĐMST và chuyển đổi số.

Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18.5) với chủ đề:“Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo - Khơi dậy khát vọng, kiến tạo tương lai”, là dịp để biểu dương, tôn vinh những nhà khoa học, đội ngũ cán bộ KH&CN; tuyên truyền, phổ biến các thành tựu KH&CN và kết quả hoạt động đổi mới sáng tạo, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh; thu hút các cá nhân hoạt động KH&CN là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia nước ngoài tích cực tham gia hoạt động KH&CN trên địa bàn tỉnh; khơi dậy niềm tự hào về trí tuệ Việt Nam, tinh thần đam mê lao động sáng tạo, nghiên cứu khoa học trong các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ nhằm góp phần xây dựng và phát triển đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ của tỉnh trong tương lai.

--------------

1Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập 1, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2021, tr.140.