Sức bật từ phong trào nghiên cứu sáng tạo tại Trường THPT Bắc Duyên Hà

Nhóm tác giải đạt giải Nhì Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh Hưng Yên lần thứ I với giải pháp “Mô hình di tích lịch sử Đền Trần - Hưng Yên”

Vừa qua, dự án “Robot hỗ trợ học tập” của Trường THPT Bắc Duyên Hà  đạt giải Nhất Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh Hưng Yên lần thứ I. Điều đặc biệt là ý tưởng dự án không xuất phát từ những bài toán công nghệ phức tạp mà bắt nguồn từ thực tiễn học tập của học sinh. Theo cô giáo Nguyễn Thị Thu Dung, người trực tiếp hướng dẫn thực hiện dự án: Qua quá trình giảng dạy và theo dõi, tôi nhận thấy ngày càng nhiều em gặp các vấn đề về sức khỏe học đường như cận thị, cong vẹo cột sống do ngồi học sai tư thế; nhiều em thiếu tập trung, dễ bị cuốn vào điện thoại, thậm chí ngủ gật trong giờ tự học tại nhà. Trong khi đó, không ít phụ huynh mong muốn đồng hành cùng con nhưng lại thiếu thông tin, khó theo sát quá trình học tập hằng ngày. Từ thực tế ấy, câu hỏi làm thế nào để học sinh học tập hiệu quả hơn, làm sao để phụ huynh yên tâm hơn đã trở thành động lực để tôi  và học trò tìm lời giải bằng dự án khoa học này.

Sau nhiều buổi trao đổi, thảo luận, nhóm 3 học sinh lớp 12A1 đã cùng cô giáo Dung bắt tay vào xây dựng dự án “Robot hỗ trợ học tập”. Quá trình nghiên cứu không hề dễ dàng khi phần mềm chưa ổn định, cảm biến hoạt động chưa chính xác, nhiều phương án phải làm lại từ đầu. Tuy nhiên, chính những lần thử nghiệm chưa thành công ấy đã giúp học sinh hiểu rõ hơn bản chất của nghiên cứu khoa học: kiên trì, chấp nhận sai sót và không ngừng hoàn thiện. Em Nguyễn Tiến Dũng, đại diện nhóm tác giả cho biết: Robot được thiết kế với mục tiêu trở thành người bạn đồng hành của học sinh trong quá trình tự học tại nhà. Thiết bị có khả năng phát hiện các dấu hiệu mất tập trung, ngồi học sai tư thế, sử dụng điện thoại; thống kê lỗi và thời lượng mắc lỗi theo ngày, theo tuần để gửi thông tin cho phụ huynh thông qua ứng dụng kết nối với điện thoại thông minh. Ngoài ra, robot còn nhắc nhở thời gian học tập và nghỉ ngơi hợp lý.

Dự án “Robot hỗ trợ học tập” được trao giải Nhất tại Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh Hưng Yên lần thứ I đã mang lại niềm vui lớn cho thầy và trò Trường THPT Bắc Duyên Hà. Thành tích này không chỉ ghi nhận nỗ lực của nhóm tác giả mà còn phản ánh hiệu quả từ phong trào nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật được nhà trường triển khai đồng bộ trong những năm qua. Tại cuộc thi này, nhà trường giành thêm 1 giải Nhất với dự án “Phần mềm giáo dục địa phương” và 1 giải Nhì với dự án “Mô hình di tích lịch sử Đền Trần – Hưng Yên”. Trước đó, học sinh của trường tiếp tục khẳng định năng lực tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật học sinh trung học năm học 2025 – 2026 với giải Nhì dự án “Máy phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu”.

Cô giáo Vũ Thị Ngân, Hiệu trưởng Trường THPT Bắc Duyên Hà cho biết: Đây là thành quả của quá trình xác định đúng hướng đi. Nhà trường coi nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật không chỉ là hoạt động phong trào, mà là phương thức giáo dục giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn, hình thành tư duy khoa học và kỹ năng cần thiết cho tương lai. Vì thế, ngay từ đầu năm học, hoạt động nghiên cứu khoa học được đưa vào kế hoạch giáo dục, gắn với từng môn học, từng nhóm đối tượng học sinh.

Một trong những yếu tố góp phần tạo nên thành công của phong trào nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật tại nhà trường là sự đồng hành của đội ngũ giáo viên. Các thầy, cô không chỉ dừng ở vai trò truyền thụ kiến thức, mà trực tiếp hướng dẫn học sinh từ khâu hình thành ý tưởng, xây dựng đề cương, lập kế hoạch đến thực nghiệm... Bên cạnh đó, nhà trường tạo môi trường thuận lợi về thời gian, cơ sở vật chất; đẩy mạnh tuyên truyền để phụ huynh hiểu và đồng thuận, ủng hộ. Các đợt tập huấn theo tiến độ đề tài được tổ chức thường xuyên, giúp học sinh từng bước làm quen với phương pháp nghiên cứu khoa học, từ đó chủ động và sáng tạo hơn.

Dự án “Robot hỗ trợ học tập” của nhóm tác giả Trường THPT Bắc Duyên Hà đạt giải Nhất Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh Hưng Yên lần thứ I

Nhờ cách làm bài bản, trong 10 năm học gần đây, năm nào Trường THPT Bắc Duyên Hà cũng có học sinh tham gia và đạt giải tại các cuộc thi nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật các cấp. Điều đáng quý hơn cả là phong trào này đã tạo ra sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và thái độ học tập của học sinh. Em Nguyễn Thị Lan Hương, học sinh lớp 11A1 chia sẻ:  Thông qua hoạt động nghiên cứu, chúng em được rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng làm việc nhóm, trình bày và bảo vệ ý tưởng; đồng thời nhận ra khoa học không hề khô khan mà gắn bó mật thiết với đời sống hằng ngày.

Thời gian tới, Trường THPT Bắc Duyên Hà tiếp tục định hướng đầu tư cho các câu lạc bộ khoa học kỹ thuật, tạo thêm không gian để học sinh trao đổi, nghiên cứu và hiện thực hóa những ý tưởng sáng tạo. Qua đó, không chỉ khơi dậy niềm đam mê khoa học trong học sinh, mà còn từng bước hình thành môi trường giáo dục năng động, giúp các em phát triển toàn diện và sẵn sàng thích ứng với yêu cầu của tương lai.